Publikacja dr. Michała Krotoszyńskiego w pracy zbiorowej wydanej w Cambridge University Press

Nakładem Cambridge University Press ukazała się książka “European Constitutionalism the Other Way Round: From the Periphery to the Centre” pod redakcją Jana Komárka, Birgit Aasa, Mariny Bán oraz Michała Krajewskiego. Publikacja prezentuje spojrzenia autorów z obu stron dawnej Żelaznej Kurtyny na przemiany, jakie zaszły w europejskim konstytucjonalizmie po roku 1989.

W projekcie brał udział dr Michał Krotoszyński. W rozdziale „From Legal Impossibilism to the Rule of Law Crisis: Transitional Justice and Polish Counter-Constitutionalism” stawia on tezę, że erozja polskiego liberalnego konstytucjonalizmu, zapoczątkowana w 2015 r., była możliwa m.in. dzięki stworzeniu alternatywnej wizji porządku konstytucyjnego (kontr-konstytucjonalizmu w nomenklaturze Kim Lane Scheppele), której centralnym elementem na polu rozliczeń z przeszłością stało się pojęcie „imposybilizmu prawnego”. Tekst argumentuje, że imposybilizm prawny, rozumiany jako istnienie ograniczeń konstytucyjnych uniemożliwiających jakiekolwiek rozliczenia jest mitem. Przez twórców tego pojęcia rozumiany jest on jednak inaczej niż to się zazwyczaj przyjmuje: jako ograniczenia utrudniające radykalne przekształcenia politycznych, społecznych i ekonomicznych hierarchii, bez których demokratyzacja jest niekompletna.

Książka została opublikowana w otwartym dostępie na stronie wydawnictwa. Link do publikacji znajduje się TUTAJ.

Zaszufladkowano do kategorii Publikacje | Otagowano , , | Możliwość komentowania Publikacja dr. Michała Krotoszyńskiego w pracy zbiorowej wydanej w Cambridge University Press została wyłączona

Wizyta dr. M. Dybowskiego, dr W. Dzięgielewskiej i dr. Wojciecha Rzepińskiego w Oksfordzie

W dniu 12 lutego br. w ramach Oxford Jurisprudence Discussion Group na Uniwersytecie Oksfordzkim, dr Maciej Dybowski, dr Weronika Dzięgielewska oraz dr Wojciech Rzepiński zaprezentowali artykuł „Rules to Play, Win or Lose? Between Rules of Legal Games and Rules of Winning Them.” Wystąpienie poświęcone było instrumentalizacji prawa oraz jej ograniczeniom w toku praktyk prawnych.

Oxford Jurisprudence Dicussion Group organizuje serię wykładów na zaproszenie (invited talks), w ramach których zaproszeni goście przedstawiają główne tezy wcześniej przekazanej publikacji naukowej, po której następuje sesja pytań i odpowiedzi.

Wizyta wiązała się również ze spotkaniami z badaczami oraz doktorantami, zajmującymi się problematyką filozoficznoprawną i metaetyczną, w tym związkami prawa i języka.

Zaszufladkowano do kategorii Konferencje i seminaria, Wydarzenia | Otagowano , , , , | Możliwość komentowania Wizyta dr. M. Dybowskiego, dr W. Dzięgielewskiej i dr. Wojciecha Rzepińskiego w Oksfordzie została wyłączona

Książka „Pojęcia w prawie” autorstwa dr. Macieja Dybowskiego

Nakładem Wydawnictwa C.H. Beck ukazała się książka pt. „Pojęcia w prawie. Perspektywa analitycznego pragmatyzmu i inferencjalizmu” autorstwa dr. Macieja Dybowskiego. Recenzje wydawnicze sporządzili prof. dr hab. Tadeusz Szubka oraz prof. dr hab. Wojciech Załuski.

Książka stanowi efekt wieloletnich badań prowadzonych przez Pana Doktora nad problematyką pojęć. Autor w publikacji mierzy się z pytaniami: czym są pojęcia w prawie; co to znaczy je rozumieć i umieć się nimi posługiwać. Opierając się na współczesnej filozofii języka Roberta B. Brandoma i analizie dorobku średniowiecznych glosatorów, tworzy nową, spójną koncepcję pojęć w prawie.

Trzyczęściowa struktura publikacji prowadzi czytelnika od współczesnych problemów filozofii języka, przez historyczny punkt zwrotny zachodniej nauki prawa, aż po autorskie rozróżnienie pojęć-przedmiotów i pojęć-narzędzi. Książka porządkuje rozważania nad pojęciami w prawie, ukazując je w perspektywie metaontologicznej, metanormatywnej i inferencjalistycznej.

Praca otwiera nowe horyzonty myślenia o prawie, stawiając ważne pytania i dostarczając narzędzi do ich rozwiązywania. Skierowana jest w pierwszej kolejności do teoretyków, filozofów i historyków prawa, jednak każdemu Czytelnikowi może pomóc rozwinąć umiejętność myślenia o prawie.

Publikacja została dofinansowana przez Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Zaszufladkowano do kategorii Publikacje | Otagowano , | Możliwość komentowania Książka „Pojęcia w prawie” autorstwa dr. Macieja Dybowskiego została wyłączona

Podręcznik „Wprowadzenie do prawoznawstwa”

Nakładem Wydawnictwa Naukowego UAM ukazał się podręcznik „Wprowadzenie do prawoznawstwa” autorstwa prof. Sławomiry Wronkowskiej, dr. Piotra F. Zwierzykowskiego i dr. Michała Krotoszyńskiego.

Książka ta korzysta z idei i konstrukcji skryptu „Podstawowe pojęcia prawa i prawoznawstwa” autorstwa prof. Sławomiry Wronkowskiej – jest jednak pozycją nową, istotnie bogatszą w treść i dostosowaną do potrzeb współczesnego czytelnika.

Znajdują się w niej liczne przykłady, fragmenty tekstów prawnych, obszerne cytaty z orzecznictwa i literatury, wskazówki bibliograficzne, a także wiele schematów i rysunków.

Podręcznik może być przydatny nie tylko dla studentów kierunków prawniczych – ale może też wspierać praktyków, którzy mierzą się w trakcie wykonywania zawodu z problemami teoretycznymi.

Podręcznik dostępny jest w trzech wersjach: w oprawie miękkiej, w oprawie twardej oraz w .pdf.

Oprawa miękka: https://press.amu.edu.pl/pl/wprowadzenie-do-prawoznawstwa-oprawa-miekka.html

Oprawa twarda: https://press.amu.edu.pl/pl/wprowadzenie-do-prawoznawstwa-oprawa-twarda.html

PDF: https://press.amu.edu.pl/pl/wprowadzenie-do-prawoznawstwa-pdf.html

Zaszufladkowano do kategorii Publikacje | Otagowano , , | Możliwość komentowania Podręcznik „Wprowadzenie do prawoznawstwa” została wyłączona

Członkowie Zakładu współautorami pierwszego polskiego komentarza do AI Act

Z radością informujemy, że dr Wojciech Rzepiński oraz dr Michał Krotoszyński byli współautorami pierwszego polskiego komentarza do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1689 w sprawie ustanowienia zharmonizowanych przepisów dotyczących sztucznej inteligencji (tzw. AI Act). Komentarz został opublikowany przez wydawnictwo Wolters Kluwer.

Dr Wojciech Rzepiński skomentował definicje „operatora”, „związanego z bezpieczeństwem elementu”, „organu notyfikującego” i „kompetencji w zakresie AI” (art. 3 pkt 8, 14, 19 i 56), przepis dotyczący zasad klasyfikacji systemów AI wysokiego ryzyka (art. 6), przepis dotyczący nadzoru ze strony człowieka nad AI (art. 14), szereg przepisów dotyczących organów notyfikujących i jednostek notyfikowanych (art. 28-31, 35-39 oraz – we współautorstwie – art. 33), jak również – we współautorstwie – art. 5 dot. zakazanych praktyk w zakresie AI i art. 56 dot. kodeksów praktyk.

Z kolei dr Michał Krotoszyński skomentował definicje „organu nadzoru rynku” i „poważnego incydentu” (art. 3 pkt 26 i 49), niektóre przepisy dotyczące kompetencji organów nadzoru i postępowań przed tymi organami (art. 80-83) oraz postanowienie dotyczące unijnych struktur wsparcia testowania AI (art. 84).

Zaszufladkowano do kategorii Ogłoszenia, Publikacje | Otagowano , , , , | Możliwość komentowania Członkowie Zakładu współautorami pierwszego polskiego komentarza do AI Act została wyłączona

Członkowie Zakładu na VI. Konferencji Naukowej „O pojmowaniu prawa i prawoznawstwa”

W dniach 20 i 21 listopada 2025 r. odbyła się VI. Konferencja Naukowa „O pojmowaniu prawa i prawoznawstwa”, organizowana przez Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Szczecińskiego.

Pierwszego dnia tegorocznej edycji konferencji odbyły się dwa panele. Pierwszy skupiał się wokół zagadnień dotyczących wykładni prawa i metodologii prawoznawstwa. Z kolei drugi z paneli skupiał się na współczesnych problemach analitycznej teorii prawa. Przewodniczącym drugiego panelu był Pan Profesor Marek Smolak, który przedstawił również referat pt.: „Wartości u podstaw konwencjonalizacji prawa„.

W ramach drugiego panelu referat wygłosił dr Michał Krotoszyński (wraz z dr Karoliną Gmerek, Uniwersytet Szczeciński) zatytułowany „Odczytywanie reguł konstytutywnych z tekstu prawnego z perspektywy koncepcji derywacyjnej„.

Na zakończenie pierwszego dnia konferencji przeprowadzona została debata zatytułowana: „Ile racjonalności w racjonalnym ustawodawcy – o współczesnym modelu stanowienia prawa„. W debacie wzięła udział Pani Profesor Sławomira Wronkowska. Zapis wideo debaty dostępny jest pod linkiem.

Więcej informacji, w tym program konferencji, można znaleźć na stronie wydarzenia.

Zaszufladkowano do kategorii Konferencje i seminaria, Wydarzenia | Otagowano , , | Możliwość komentowania Członkowie Zakładu na VI. Konferencji Naukowej „O pojmowaniu prawa i prawoznawstwa” została wyłączona

Mateusz Grabarczyk doktorem nauk prawnych

Z radością informujemy, że na posiedzeniu w dniu 25.11. br., Rada Naukowa Dyscypliny Nauki Prawne WPiA UAM podjęła uchwałę o nadaniu stopnia doktora nauk prawnych mgr. Mateuszowi Grabarczykowi.

Podstawą nadania stopnia naukowego była dysertacja pt.: „Normatywny model odpowiedzialności prawnej sędziów z perspektywy sprawiedliwości tranzycyjnej”, której promotorem był prof. dr hab. Marek Smolak, a promotorem pomocniczym dr Michał Krotoszyński. Role recenzentów pełnili prof. UMK dr hab. Aleksandra Kustra-Rogatka (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu), prof. Leszek Leszczyński (Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie) oraz prof. Jerzy Zajadło (Uniwersytet Gdański).

Panu Doktorowi serdecznie gratulujemy!

Zaszufladkowano do kategorii Obrony i awanse, Ogłoszenia | Otagowano , | Możliwość komentowania Mateusz Grabarczyk doktorem nauk prawnych została wyłączona

Prof. Sławomira Wronkowska Członkiem Honorowym PTPN

W dniu 6 listopada 2025 r. w Sali Posiedzeń Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk (PTPN) odbyło się Uroczyste Walne Zebranie PTPN, w trakcie którego Prof. Sławomirze Wronkowskiej nadane zostało honorowe członkostwo w Towarzystwie.

Zebraniu przewodniczył prezes PTPN prof. UEP dr hab. Filip Kaczmarek, z kolei rolę promotora kandydatury pełniła prof. UAM dr hab. Karolina M. Cern. Recenzentem dorobku był natomiast prof. Jerzy Zajadło z Uniwersytetu Gdańskiego.

Zabierając głos, prof. Sławomira Wronkowska nawiązała do problemów badawczych towarzyszących jej w naukowej drodze, w szczególności zaś do problematyki redagowania tekstów prawnych. Następnie, odniosła się do problematyki występowania tzw. momentu konstytucyjnego.

Wydarzenie zwieńczył recital dr Marii Rutkowskiej, która zagrała utwory Fryderyka Chopina.

Pani Profesor serdecznie gratulujemy!

Zaszufladkowano do kategorii Funkcje i nagrody, Wydarzenia | Otagowano , | Możliwość komentowania Prof. Sławomira Wronkowska Członkiem Honorowym PTPN została wyłączona

Wystąpienie na konferencji „Argumentation 2025” w Brnie

W dniach 31 października-1 listopada br. na Uniwersytecie Masaryka w Brnie odbyła się konferencja “Argumentation 2025: Games of Law”. Swoje wystąpienie pt.: “Rules to play, win or lose? Between rules of legal games and rules of winning them” wygłosili dr Maciej Dybowski, dr Weronika Dzięgielewska oraz dr Wojciech Rzepiński.

Więcej informacji o konferencji można znaleźć na stronach: https://argumentation.law.muni.cz/ oraz https://argumentation.law.muni.cz/media/3971417/boa.pdf.

Abstrakt wystąpienia:

A prominent Polish legal theorist and former Constitutional Court judge, Sławomira Wronkowska, remarked in a 2018 interview that throughout her career she has been more concerned with the “rules of game” (pol. reguły gry) than with the rules of winning (pol. reguły wygrywania), referring specifically to the practice of law. This metaphor offers a valuable conceptual incentive for further developing the line of inquiry we initiated in Dybowski et. al (2022).

In that paper, we distinguished between two senses of the term “legal game”: the first, where the game is identical with its rules or general practices of playing by such rules (called “GAME”), and the second, where the game represents a specific instance of individuals participating in it (“game”). Our goal was to propose an account of law as the GAME in terms of reasons and thus extend a typical picture of law limited to constitutive rules, by adding practical stakes. Additionally, we distinguished between three types of reasons employed by the participants of the legal game: legal reasons (‘L-reasons’ which derive from legal rules), epistemic reasons (‘E-reasons’, understood as propositions of fact) and stake reasons (‘S-reasons’, rooted in the idea that there are different possibilities to resolve a particular case and different consequences thereof).

In the present paper, we aim to elaborate on the distinction between the rules of specific games and the rules of winning. We identify key questions that guide participants in the legal practice as they seek the appropriate rules: What do I want to achieve? What is at stake? What are the consequences of doing A or B? Which of these approaches brings me closer to achieving my stake? We explore whether the rules of winning emerge from their experiences with the rules of the game.

Furthermore, we argue that the rules of winning can be identified and characterized based on S-reasons. It seems that the presence of stakes in legal games determines the possibility of “wins” (and – on the other hand – “losses”) in such games. In other words, there can be no winning without the stakes. We also examine whether it is possible to identify “rules of losing” (i.e., can one “lose in game” while still achieving a certain stake?). Briefly, we examine the relationship between rules of game and rules of winning and losing.

Finally, we draw attention to the relationship between the rules of games and rules of GAME, as well as rules of winning games and rules of winning GAME. In this context, we observe that the distinction under discussion offers the possibility to redefine the issue of the instrumentalization of law. The problem of instrumentalization is almost automatically viewed in a negative light; however, by distinguishing between stakes and, consequently, the rules for achieving them (rules of winning), we can also conclude that instrumentalization is an inherent feature of legal practices. Whether it is virtuous or vicious may depend on the value ascribed to stakes that one aims to achieve.

Zaszufladkowano do kategorii Konferencje i seminaria, Wydarzenia | Otagowano , , , , , , | Możliwość komentowania Wystąpienie na konferencji „Argumentation 2025” w Brnie została wyłączona

Wykład dr. Macieja Dybowskiego w ramach Kolorowego Uniwersytetu UAM

W poniedziałek, 13.10. br., dr Maciej Dybowski wygłosił inauguracyjny wykład w ramach Kolorowego Uniwersytetu UAM. W ramach wykładu dla uczniów szkół podstawowych, dr Dybowski opowiedział młodym adeptom bajkę o trzech prawnikach i prawie oraz niezwykłej rozprawie sądowej…, która „miała miejsce” w Pobierowie.

Zgromadzona publiczność okazała się bardzo kreatywna i krytyczna, w aktywny sposób uczestnicząc w dyskusji na temat problematyki stosowania prawa.

Kolorowy Uniwersytet UAM to inicjatywa popularyzująca naukę wśród uczniów II-V klas szkół podstawowych.

Źródło zdjęcia:
https://www.facebook.com/KolorowyUAM

Zaszufladkowano do kategorii Wydarzenia | Otagowano , | Możliwość komentowania Wykład dr. Macieja Dybowskiego w ramach Kolorowego Uniwersytetu UAM została wyłączona